روزی برای تئاتر، چیزی شبیه زندگی

شیراز تحلیل – روز جهانی تئاتر

۲۷ مارس هر سال به نام تئاتر نام گذاری شده است تا ادای دینی باشد به هنر والای نمایش در سراسر جهان، هنری که همواره حرفی برای گفتن داشته است و تاثیرگذاری خود را حفظ کرده است.

در ایران روز جهانی تئاتر به دلیل همزمانی با تعطیلات نوروز به اردیبهشت ماه و اردیبهشت تئاتر ایران نقل مکان کرده است هرچند همانند بسیاری از گرامیداشت های دیگر بدل به تاریخ و عددی بر روی تقویم شده است تا خود هنرمندان به هم در فضای مجازی تبریک بگویند و برخی مدیران هم برای عقب نماندن از قافله تیتر شدن بر روی صفحات اول یادی از اهالی تئاتر کنند که در طول سال از هر دیدار و توجهی با ایشان شانه خالی کرده اند.
روز تئاتر را باید گرامی دانست و به یاد داشت و تبریک گفت شکی نیست اما واقعا چه باید کرد؟
تئاتر در ایران هنر نوپایی بود که نقش خود در تحولات اجتماعی و فرهنگی و سیاسی را نشان داد و عیان کرد.
تئاتر در طول حیات خود چه در جنبش مشروطه ، چه در تحولات سیاسی دهه ۵۰ تا پیروزی انقلاب اسلامی ، در زمان جنگ تحمیلی و تا امروز در هر بزنگاهی حضوری فعال و حرفی برای گفتن داشته است اما همواره حمایت ندیده و همانند سایر هنرهای جمعی مورد توجه و حمایت قرار نگرفته است.
تئاتر برخلاف سایر هنرهای فردی علاوه بر اینکه با جمع معنا پیدا می کند نیازمند امکاناتی همانند سالن مناسب، بودجه کافی و حمایتی در جهت معرفی و تبلیغات است که جز در بخش هایی محدود هرگز محقق نشده است و هر مدیر تازه به مسند نشسته ای اگر چه با حجم عظیمی از شعار و وعده پا به میدان پشت میز نشینی نهاده است اما پس از مدت کوتاهی از زیر بار مسئولیت بهبود وضعیت شانه خالی کرده تا مدت زمان بیشتری میزش را حفظ کند و اگر دوران محدود چند مدیر کارآمد و هنر دوست در دل دولت هایی فرهنگ محور نبود مسلما امروز همین تئاتر لاغر و بیمار هم وجود نداشت.
روز جهانی تئاتر را قطعا باید تبریک گفت اما نه تبریکی جمعی همانند پیامک های انبوه تبلیغاتی، بلکه باید گزیده و محدود به جمع کوچکی از هنرمندان واقعی تئاتر تبریک گفت که در تمام سالها با از خودگذشتگی بی هیچ چشم داشتی چراغ صحنه ها را نه برای خوش آمد برخی و یا به سبک جایزه بگیران فیلم های وسترن در فستیوال ها، بلکه در دل دشواری اجراهای عمومی نفس به نفس با مخاطبان عاشق تئاتر روشن نگه داشته اند.
باید تبریک گفت به تمام هنرمندانی که با اینکه جیب هایشان خالی است اما حاضر نیستند هنرشان را جز به عشق مخاطب معاوضه کنند، عاشقانی که در طول سال با هر شغلی معیشت شان را به سختی تامین می کنند و در اوج خستگی و مرارت های زندگی مامن آسودگی شان سالن های محقر تئاتر کشور است.
روز جهانی تئاتر را باید تبریک گفت به هنرمندانی که بر خلاف شبهه هنرمند، هر روز چیزی به دانش و ذهن خود می افزایند تا در مقابل مخاطب دستشان همانند فکرشان پربار باشد ، کسانی که از دل زندگی روزمره و دشواری ها داستان های کوچه و خیابان و مردم را با هنرمندی بر صحنه تئاتر زندگی می کنند.
باید تبریک گفت به خانواده های همراهی که در خانه هنرمندانی را پرورش داده اند و به آنها هنردوستی را آموخته اند به همه خانواده هایی که هنرمندان خسته تئاتر را در دل خود جای داده اند و با همه مشکلات تنهایشان نگذاشته اند تا باشند و فعالیت کنند و به آنها افتخار می کنند .

روز جهانی تئاتر را باید به معدود مدیرانی تبریک گفت که در مقابل همه حرف ها و مشکلات ایستادگی می کنند و پشت سر تئاتر و هنرمندانش می ایستند تا حداقل بار کوچکی از روی شانه های نحیف تئاتر بردارند.

باید تبریک گفت به عکاسان و خبرنگارانی که حوزه فرهنگ و هنر را به عنوان محل فعالیت انتخاب کرده اند در حالی که رپرتاژ آگهی ها در سایر حوزه هاست و می دانند تئاتر فقیر است اما همانند هنرمندان دل در گروه فرهنگ و هنر دارند و به این بی چیزی مالی به دیده تحقیر نمی نگرند.

روز جهانی تئاتر را باید تبریک گفت به همه مخاطبانی که با همه دست های خالی شان دست رد به بسیاری از خواسته های زندگی زده اند اما به تئاتر هرگز پشت نکرده اند و تئاتر و رها شدن در جادوی صحنه مامن سختی های روزگار آنان است.

روز جهانی تئاتر بر شما مبارک
شما هنرمندان واقعی تئاتر
شما همراهان بی بدیل تئاتر
به امید روزگاران خوش برای تئاتر که هنری برآمده از مردم برای مردم است

نوید جعفری
نویسنده و کارگردان تئاتر
۷ فروردین ۱۴۰۲