نماینده شیراز و زرقان در مجلس با انتقاد از نحوه توزیع منابع مالی در اقتصاد ایران، خواستار تقسیم کار میان بانکها و بازار سرمایه برای حمایت هدفمند از تولید شد.
جعفر قادری، نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، معتقد است مشکل تأمین مالی تولید در ایران تنها کمبود منابع نیست.به گفته او، بخش مهمی از چالش موجود به نحوه توزیع و هدایت منابع مالی بازمیگردد.
به گزارش ایرانیان تحلیل،قادری تأکید کرد که نمیتوان همچنان تمام بار تأمین مالی اقتصاد را بر دوش شبکه بانکی گذاشت.او پیشنهاد داده است منابع بانکی بیشتر به سمت بنگاههای کوچک و متوسط هدایت شود.در مقابل، شرکتهای بزرگ باید سهم بیشتری از منابع مورد نیاز خود را از بازار سرمایه تأمین کنند.
منابع هر استان باید به تولید همان استان برسد
یکی دیگر از محورهای پیشنهاد قادری، تغییر سازوکار توزیع اعتبارات در استانهاست.او تمرکز بخشی از تصمیمات اعتباری در تهران را یکی از مشکلات ساختاری نظام بانکی دانست.قادری معتقد است وقتی یک واحد اقتصادی در یک استان فعالیت میکند و در همان منطقه اشتغال و ارزش افزوده ایجاد میکند، منابع آن نیز باید تا حد امکان در همان استان به گردش درآید.بر همین اساس، او پیشنهاد دریافت چهار واحد درصد سود اضافی از تسهیلاتی را مطرح کرده که به اشخاص حقوقی مستقر در استانها از شعب تهران پرداخت میشود.به گفته این نماینده مجلس، این مبلغ میتواند به حساب پیشرفت و عدالت همان استان واریز شود.هدف از این پیشنهاد، حمایت از واحدهای تولیدی کوچکمقیاس با کمتر از ۵۰ نفر نیروی شاغل عنوان شده است.
بانک برای بنگاههای کوچک، بازار سرمایه برای شرکتهای بزرگ
قادری تأکید دارد که حمایت از بنگاههای کوچک به معنای کنار گذاشتن شرکتهای بزرگ از نظام تأمین مالی نیست.مسئله از نگاه او، انتخاب ابزار متناسب با اندازه و توان هر بنگاه است.بنگاههای کوچک معمولاً دسترسی محدودی به افزایش سرمایه و ابزارهای بازار سرمایه دارند.در چنین شرایطی، شبکه بانکی میتواند نقش اصلی را در تأمین سرمایه در گردش آنها ایفا کند.اما شرکتهای بزرگ ظرفیت بیشتری برای انتشار اوراق، صکوک و افزایش سرمایه دارند.به همین دلیل، قادری پیشنهاد کرده است بنگاههایی که در چارک بالای دریافت تسهیلات قرار دارند نیز مشمول چهار واحد درصد سود اضافی شوند.منابع حاصل از این افزایش نیز قرار است به حساب پیشرفت و عدالت استان محل فعالیت بنگاه منتقل شود.
آیا بازار سرمایه میتواند بار بانکها را سبک کند؟
یکی از پرسشهای مهم اقتصاد ایران، توان واقعی بازار سرمایه برای پذیرش بار تأمین مالی پروژههای بزرگ است.قادری معتقد است بازار سرمایه نباید صرفاً محلی برای خرید و فروش سهام باشد.از نگاه او، انتشار اوراق بدهی، صکوک و افزایش سرمایه میتواند منابع بلندمدت مورد نیاز پروژههای بزرگ را تأمین کند.این رویکرد در صورت اجرا میتواند فشار بر منابع محدود بانکی را کاهش دهد.همزمان، ظرفیت بیشتری برای تأمین مالی هزاران بنگاه کوچک و متوسط ایجاد خواهد شد.
یک پیشنهاد برای تغییر مسیر پول در اقتصاد
قادری معتقد است مسئله اقتصاد ایران فقط «چقدر پول داریم» نیست.پرسش مهمتر این است که این منابع به کدام بخش اقتصاد میرسند.بر اساس پیشنهاد او، شبکه بانکی باید بیشتر در خدمت بنگاههایی قرار گیرد که گزینههای کمتری برای تأمین مالی دارند.در مقابل، شرکتهای بزرگ باید به استفاده گستردهتر از ظرفیت بازار سرمایه هدایت شوند.اجرای چنین سیاستی البته نیازمند بررسی دقیق آثار آن بر هزینه تأمین مالی بنگاههاست.افزایش نرخ تسهیلات برای برخی شرکتها نیز ممکن است در صورت نبود ابزارهای جایگزین، هزینه تولید را افزایش دهد.با این حال، در صورت فراهم شدن زیرساختهای مناسب بازار سرمایه، این طرح میتواند به توزیع متوازنتر اعتبارات و کاهش تمرکز منابع در تهران کمک کند.در نهایت، نسخه پیشنهادی قادری یک پیام مشخص دارد؛ بانکها باید بیشتر به سمت بنگاههای کوچک و متوسط بروند و شرکتهای بزرگ سهم بیشتری از تأمین مالی خود را از بازار سرمایه دریافت کنند.
